در باره استاد نصرالله ناصح پور به مناسبت دوم آبان سالروز تولدش

یک موسیقیدان مسئول

استمرار جریان موسیقی آوازی در چند دهه اخیر مرهون تلاش های انگشت شما معلمانی است که به دور از غوغای زمانه به تربیت شاگردان خویش مشغولند. تعدادشان زیاد نیست. شاید اشاره به پنج انگشت یک دست، کفایت کند. بیشتر از آن به زحمت می توان قطار کرد. حاتم عسگری فراهانی، محمدرضا شجریان، کریم صالح عظیمی، علی اصغر شاه زیدی و نصرالله ناصح پور. در این میان گر چه وجه خوانندگی شجریان بر معلمی اش چربیده ولی همگان معترف اند که او چه به عنوان معلم و چه به عنوان خواننده، تأثیر شگرفی بر آواز معاصر نهاده است. اما نقش آفرینی افرادی همچون ناصح پور حکایت دیگری دارد. او و معدود همکاران پرکارش، در یک آرامش مثال زدنی، تا کنون آمد و شد هزاران هنرآموز آواز به کلاس درس شان را به نظاره نشسته اند.

نگاهی به آواز مخصوص منطقه ری و تهران قدیم

آواز خراباتی در تهران قدیم

 تهران پیش از این که مثل امروز هویتی چند فرهنگی بیابد، برای خودش شخصیتی مستقل داشت. یعنی از زمانی که آقا محمد خان قاجار تصمیم گرفت پایتخت حکومتش تهران باشد، تا پیش از سیل مهاجرت مردم به این شهر در دروره پهلوی دوم، پایتخت سیاسی ایران دارای هویت فرهنگی کاملاً متمایزی از دیگر نقاط کشور بود که از یکی از نمادهای به یادگار مانده آن دوران را می توان در آواز خاص تهران قدیم جستجو کرد. این سبک که به "آواز کوچه باغی" یا ...

ترانه ای هر چند ضعیف پیشکش به همه ایرانیان

خدا را دو نصف کنیم

با این وجود چوب نیستم و دلم سنگی نیست. وقتی دیدم عده ای بر عده ای شوریدند و بد جوری به هم لولیدند و آن شد که همگان دیدیم و شنیدیم، ناراحت شدم. نه برای نتیجه انتخاب که هر که می بود، مرا چیزی بیش از این نمی بود. دلم گرفت که چرا این جوری شد. می توانست نتیجه همین باشد و چنین غمین نباشد. واقعاً می شد و کک کسی هم نمی گزید. اما شد و هر که هر چه در چنته داشت بیرون ریخت. 

ترانه ای متفاوت در ارتباط با رویدادهای پس از انتخابات

موسیقی اعتراض با گویش پاپ

بعد از انتخابات جنجالی ریاست جمهوری دوره دهم، که حوادث تأسف بار و خونینی در پی داشت، موسیقی اعتراض در انواع گونه های سنتی، ارکستری ایرانی و پاپ خودنمایی کرد. از نمونه هایی که با لحن کاملاً ایرانی و با همراهی ارکستر بزرگ تولید شدند، دو اثر "ایرانیان" ساخته پیمان سلطانی و "زبان آتش" ساخته استاد شجریان به نظرم تأثیرگذارتر بودند. به تازگی نمونه ای از واکنش موسیقایی به رویدادهای پس از انتخاب را در شکل و شمایل موسیقی پاپ شنیدم که فکر می کنم، آن هم کار جانداری است. شعرش سروده بهمن رافعی و آهنگ و خوانش زیبای آن توسط هومن ه (آهنگساز) و فرید صلواتی (خواننده) صورت گرفته است.  

تندخوانی در آوازهای بومی ایران

 یک ویژگی جالب برخی آوازهای بومی ایران در مقایسه با انواع شهری، تندخواندن واژگان است که همچنان حاوی معنی هستند و صرفاً ادوات بیانی و آوازی به حساب نمی آیند. به حز بحر طویل، مشابه آن را در موسیقی دستگاهی نداریم. حتی آوازهای قدیمی ضبط شده در دوران قاجار نیز فاقد این ویژگی منحصر به فرد هستند. اینک به چند نمونه از نقاط مختلف ایران گوش کنید.

حکایت خواندنی از دانشجویان ایرانی مقیم آلمان در زمان احمدشاه

عموسبزی فروش به جای سرود ملی!!

«ما هشت دانشجوی ایرانی بودیم که در آلمان در عهد «احمد شاه» تحصیل می‌کردیم. روزی رئیس دانشگاه به ما اعلام نمود که همۀ دانشجویان خارجی باید از مقابل امپراطور آلمان رژه بروند و سرود ملی کشور خودشان را بخوانند. ما بهانه آوریم که عدۀ‌مان کم است. گفت: اهمیت ندارد. از برخی کشورها فقط یک دانشجو در اینجا تحصیل می‌کند و همان یک نفر، پرچم کشور خود را حمل خواهد کرد، و سرود ملی خود را خواهد خواند ...

 پای اندرز استاد مضراب نمکی

اندر آداب موسیقی گری

 جانان من! موسیقی ورزان و موسیقیدانان گرامی که با همه خامی، سعی بسیار کردید و زحمت بی شمار بردید و فنون طربیه را کسب نمودید و اینک در منزل خویش غنودید! ای عزیزانی که به امید فردایی بهتر زخمه ها زده و کمان ها کشیده و نفس ها دمیده و مشت ها کوبیده اید! به هوش باشید که موسیقیدانی را با موسیقی گری فرق بسیار است و هر که این بداند، آن دیگری نداند مگر با جهد بسیار زند نعل وارون تا بیابد گنج قارون.

معمای قتل مشکاتیان

محمد رضا درویشی در سخنان کوتاهی بر سر جنازه مشکاتیان گفت "پرویز مشكاتيان نمرد، او به قتل رسيد و نه به‌دست يک شخص، بلكه توسط شرايط ناجوانمردانه‌ی فرهنگی كه چند نسل در كشور ما حاكم بوده است". دوست گرامی فرید اسدی دهدزی که در چند سال اخیر با زنده یاد مشکاتیان حشر و نشر زیادی داشت، گلایه نامه تند و تیزی نوشته است که در این جا گزیده ای از آن را ملاحظه می کنید.

About Parviz Meshkatian

The gem of the Persian music ring passed away

The news of Parviz Meshkatian’s death was an unbearable and unbelievable.  He passed away after going into cardiac arrest on September 21, 2009. He died at the age of fifty-four in Tehran.