موسیقی کردی با لحن خراسانی

معرفی یک اثر زیبای کردی

 

موسیقی کردی با لحن خراسانی

 

شاید به کار بردن چنین تیتری کمی بی انصافی باشد. به ویژه آن که جمعی موزیسن جوان و علاقه مند به فرهنگ موسیقی کردی، با زحمت فراوان کار زیبایی را به انجام رسانده اند. پس طبیعتاً انتظار ندارند با چنین تیتری روبرو شوند. اما با کمی آسان گیری می توان آن را یک شوخی پنداشت و گوش ها را برای لحظاتی به مجموعه ای از نغمات بکر و غیر بکر کردی سپرد. "کونه هه وار" (Kone Hewar) نام آلبومی زیبا با تنظیم ارژنگ سیفی زاده و صدای خواهرش سارنگ است که در برخی قطعات صدای هنرمند جوان فواد مولانایی هم او را همراهی می کند. این اثر که به علت داشتن صدای زن در ایران قابل انتشار نبود، توسط یک شرکت سوئدی در سطح وسیعی از مناطق کردنشین ایران و عراق و اروپا منتشر شده است.

 

 

 

نخستین آهنگ، تصنیف "کوردستان" با شعر و آهنگی از محمد حسین سیفی زاده است که با تنظیم پسر و صدای دخترش به گوش می رسد. ملودی آهنگ در چارچوب موسیقی های شهری است ولی لحن خواننده به آن هویتی کم و بیش بومی می دهد.

 

بخشی از تصنیف کوردستان با صدای سارنگ سیفی زاده را گوش کنید

 

  "کونه هه وار" در گویش کردی به معنی سرزمین متروکه است. جایی که پس از کوچ عشایر، به فضایی دلگیر تبدیل می شود. موسیقی این قطعه گر چه فضای شهری دارد ولی لحن خواننده به مقدار زیادی اصالت های آواز کردی را می نمایاند.

 

بخشی از تصنیف کونه هه وار با صدای فواد مولانایی را گوش کنید

 

 تصنیف "دنگ و دنگ" با شعر و آهنگی از محمد حسین سیفی زاده یکی از زیباترین قطعات مجموعه را تشکیل می دهد. آغازگر تصنیف، لحنی ویژه ای از نی نوازی بومی است که در سنت موسیقی شهری به گوش نمی رسد. این بخش ویژه را ارژنگ سیفی زاده با بهره گیری از صدادهی شمشال (نی اصیل کردی) از نوازنده نی به ضبط رسانده است. بخش های با کلام، در ابتدا بر گرفته از ملودی معروف کردی موسوم به "کابوکی" است و در ادامه، ردی از ملودی های محمد علی کیانی نژاد شنیده می شود و همچنین یک ملودی خراسانی که پیش از این با صدای سیما بینا بارها شنیده ایم، به گوش می رسد.

 

بخشی از تصنیف دنگ و دنگ با صدای سارنگ سیفی زاده را گوش کنید

  

آلبوم "کونه هه وار" حاصل تلاش جمعی نوازندگان گروه "وصال" است. اعضای گروه عبارتند از:

نگار خارکن                  کمانچه

آرش کامور                  کمانچه

موشین پوربخت           نی

نوشین پاسدار             عود

مهدی طالبانی             تنبک

مرتضی سنایی            سنتور

زکریا یوسفی               دف، دهل، تاس و دایره

ارژنگ سیفی زاده         تار، سه تار و تارباس

 

 

 

رنگ و بوی موسیقی خراسان در این آلبوم خیلی بارز می نماید. از جمله می توان به یکی از ملودی های تربت جام که پیش از این با تنظیم محمد علی کیانی نژاد و صدای علیرضا افتخاری در آلبوم "مهرورزان" شنیده ایم، اشاره کرد. اصل ملودی همچنان در تربت جام با کلام "ای دلبر من" توسط دوتار نوازان اجرا می شود.

 

 ملودی خراسانی با صدای فواد مولانایی و سارنگ سیفی زاده را بشنوید

 

پرداختن به ریشه های یک فرهنگ، همیشه زیباترین و ماندگارترین کار است که معمولاً با بی مهری جریان بازار دست و پنجه نرم می کند. بر این اساس تنظیم و اجرای قطعه "سوزه کوهستان" که در اصل یکی از آوازهای کار مربوط به کشاورزان کرد است، چونان نقطه برجسته ای در این آلبوم خودنمایی می کند. استفاده ویژه از سازهای تاس، دف و سه تار (با کوک پایین) به همراه اصل آواز بومی، رنگ خاصی به قطعه داده است.

 

بخشی از قطعه سوزه کوهستان با صدای فواد مولانایی را گوش کنید

  

تصنیف پایانی با نام "نیزام" حال و هوای یکی از رنگ های خراسانی را دارد که پیش از این با تنظیم محمد علی کیانی نژاد در آلبوم "سرو سیمین" با صدای علیرضا افتخاری شنیده ایم. گر چه ارژنگ سیفی زاده هیچ گونه ارتباط آموزشی با کیانی نژاد ندارد ولی شیوه تنظیم ارکستری اش متأثر از الگوی اوست. این در واقع نقطه قوت یک الگوی مسلط را می رساند که بدون درک حضوری ممکن است از لایه های زمان و مکان بگذرد و در جاهایی دور از ذهن فرود آید.

 

تصنیف نیزام با صدای فواد مولانایی و سارنگ سیفی زاده را بشنوید