موسیقی مطربی چه ویژگی هایی دارد

این نوشته در واقع پاسخی به خوانندگان معترض نوشته پیشین با عنوان دغدغه های نوین جناب علیرضا افتخاری است. برخی از خوانندگان از جمله دوست گرامی رضا خسروی که خود در تنظیم انواع موسیقی های فیلم و ترانه های پاپ دستی دارند، چنین پنداشته اند که من با اصل موضوع یعنی موسیقی مطربی مخالفم و از این که آقای افتخاری به چنین حوزه ای وارد شده اند، ناخرسندم. شاید لازم بود در آن نوشته بیشتر می نوشتم که چرا آهنگ های پاپ جناب افتخاری را نپسندیده ام.

در اذهان عمومی چنین جا انداخته اند که موسیقی مطربی یعنی ریتم شش هشتم. تا جایی که در برخی مراکز تصمیم گیری فرهنگی، وقتی می خواستند حد و حدود موسیقی مجاز را معلوم کنند، دست به دامن همین واژه شده اند. بگذریم اما آیا با یک عنوان یا یک برچسب، می توان محتوایی دقیقاً منطبق با آن عنوان پدید آورد؟ مثالی می زم. لابد تا کنون پیکان چراغ بنزی به گوش تان خورده است. بعضی از جوانان عموماً برخاسته از محله هایی چون جوادیه و نازی آباد با تغییر چراغ های معمولی پیکان و گذاشتن نوعی چراغ موسوم به چراغ بنزی، خودروی خود را کمی خوشگل و به اصطلاح تو دل برو می کنند. اما در هر حال نیک می دانند که پیکان همان پیکان است و با تغییر چراغ، بنز نمی شود! اینک به بحث خویش بازگردیم که تصور عمومی از موسیقی مطربی یعنی ریتم شش و هشت! البته آن هایی که دستی از دور یا نزدیک بر موسیقی دارند، نیک می دانند، چندین نمونه شش و هشت وجود دارد و لزوماً همه آن ها به کار موسیقی مطربی نمی آیند.

اگر قرار باشد فقط یک ویژگی از موسیقی مطربی را سرلوحه کار قرار بدهیم، نتیجه آن، لزوماً موسیقی مطربی نمی شود و ممکن است چیز نچسبی هم باشد. آن چه از گذشته زیر عنوان موسیقی مطربی به دست ما رسیده، ترکیب عناصری شامل ریتم، گردش ملودی خاص و اشعار ویژه به همراه بیان مخصوص این نوع موسیقی است. بنابراین صرفاً با استفاده از یک ریتم شش هشتم به اصطلاح شاد، هدف برآورده نمی شود. برای درک بهتر موضوع، ترانه شیرازی سبز فیروزه را با دو اجرای مختلف بشنوید.

ترانه شیرازی سبز فیروزه را بشنوید

ترانه سبز فیروزه را با صدای گلوریا روحانی بشنوید

در آهنگ سبز فیروزه، ریتم همان شش هشتم معروفی است که معمولاً محور بحث خیلی هاست! در کنارش ملودی اثر و به ویژه کلامش، کوره طرب را گرم کرده اند. خود خوانندگان نیز، هم بر اثر تجربه و هم تحت تأثیر ریتم و کلام و ملودی، بیانی طرب انگیز دارند. در نتیجه ما با یک اثر موفق در حوزه موسیقی مطربی روبرو هستیم. اثری که بدون توسل جستن به عرفان و قرآن و اشعار قلمبه سلمبه، تنها و تنها قصد دارد مخاطبش را کمی شاد کند نه ارشاد! اگر موسیقی مطربی از طرب دور باشد، دیگر چه لزومی دارد مطربی خوانده شود؟ اما آن چه جناب افتخاری خوانده اند فقط ریتمش از نوع شش هشتم مورد استفاده در موسیقی مطربی و متأسفانه باقی ماجرا به گونه دیگری است. نمونه کار ایشان را هم بار دیگر بشنوید و خود قضاوت کنید.

 تازه ترین پاپ خوانی جناب علیرضا افتخاری را بشنوید

مطالب مرتبط:

آواز خراباتی در تهران قدیم

 دامبولی دیمبول در موسیقی ایرانی

دغدغه های نوین جناب علیرضا افتخاری

نگاهی به ترانه های سیاسی عهد مشروطه

 ترانه ای زیبا از درویش جاویدان

دیداری با خواننده یار دبستانی

 یک موسیقی بچگانه به نام پاپ ایرانی

آشتی با موسیقی عامیانه

پاواروتی، پاپ و افتخاری 

با موسیقی پاپ به جایی نمی رسیم

عموسبزی فروش به جای سرود ملی