شجریان ضربدر عباس قادری

نمونه‏ای از موسیقی پاپ ایران در ماوراءالنهر

شجریان ضربدر عباس قادری

اگر با همان منطق ریاضی دوران دبستان و با توجه به شرایط فرهنگی امروز ایران، محمدرضا شجریان را در عباس قادری ضرب کنیم، چیزی به دست نمی‏آید. یعنی چنین حسابی در سرزمین ما فقط می‏شود صفر اما در آسیای میانه و به ویژه کشور تاجیکستان، چندان هم بی فایده نیست و نتیجه همین حساب دوران دبستانی می‏شود استاد جورابِک مراداُف خواننده تمام عیار موسیقی کلاسیک تاجیکستان که در اصطلاح خودشان شش مقام خوانده می‏شود. او همانند همه هنرمندان آسیای میانه، قفقاز و ترکیه به صورت همزمان دارای شخصیتی چند وجهی است. موسیقی شش مقام را در نهایت استادی می‏خواند و از این نظر کاراکتری شبیه به شجریان ما دارد. در عین حال موسیقی عامیانه تاجیکی و حتی ایرانی را با همان قدرت اجرا می‏کند و این دو برایش نه تنها پارادوکسی ایجاد نمی‏کنند بلکه وی آن‏ها را به نوعی مکمل هم می‏داند.

کلیپ کوتاه زیر بازخوانی ترانه معروف عباس قادری با نام «زلیخا» است که به نظر من با نسخه اصلی‏اش خیلی تفاوت ندارد. گر چه تاجیک‏ها بنا به ذوق خود اشعارش را دستکاری کرده‏اند. جورابِک مراداُف بنا بر سنت اجرای موسیقی عامیانه در تاجیکستان از وجود یک رقاصه‏ی اهل کولاب نیز بهره می‏برد که این به گیرایی کنسرت وی، بسیار افزوده است. جورابک در انتهای آهنگ برای برای نشان دادن قدرت حنجره‏اش، واژه «زلیخا» را در سه اکتاو خوانده است که به درستی کم نظیر می‏نماید.

 

 

ترانه زلیخا با صدای جورابِک مراداُف و رقص تاجیکی را ببینید

 

 

 

دوستداران هنر بازی یا به قول عرب‏ها رقص نیز در این نمونه‏ جلوه‏هایی از  حرکات را خواهند دید که در کشور ما چندان شناخته شده نیست. رقص تاجیکی تقریباً بر اساس حرکت دست و سر و گردن شکل می‏گیرد و می‏توان گفت هیچ اتکایی به کمر ندارد. در حالی که رقص ایرانی به خاطر تأکید زیاد بر نیم تنه پایین، واژه عامیانه قر کمری را از آن خود کرده است. اضافه می‏کنم رقص ازبکی و قرقیزی بسیار شبیه تاجیکی است با این تفاوت که ازبک‏ها علاوه بر حرکت دست و سر و گردن، از حرکات سینه‏هایشان نیز بهره می‏برند که در نمونه تاجیکی نمی‏بینیم. رقص تاجیکی علاوه بر کشور تاجیکستان در شهرهای سمرقند و بخارای کشور ازبکستان نیز به همین شکل رواج دارد.

 

مطالب مرتبط:

تور ترانه‏های شرقی

رقص دخترکان بخارا