این پیرمرد یک اعجوبه است
یادی از زنده یاد ولی رحیمی، کمانچه نواز نامی کرمانج
این پیرمرد یک اعجوبه است
به گمانم سال 1388 خورشیدی را می بایست سال سیاه موسیقی ایران دانست. علاوه بر موسیقی دستگاهی که درگذشت هنرمندانی همچون شهریار فریوسفی، پرویز مشکاتیان، فرامرز پایور و سیمین آقارضی را به چشم دید، موسیقی بومی ایران هم شاهد کوچ جمعی از نخبگانش بود. این موج با درگذشت زنده یاد محمد حسین کیانی در روز 28 فروردین ماه امسال آغاز گردید و سپس کمال خان هوت (خواننده بزرگ بلوچ)، قادر عبدالله زاده (نوازنده شمشمال کردی)، ولی رحیمی (نوازنده نامی کمانچه کرمانجی)، علی اکبر مهدی پور (نوازنده سرنا و کرنای بختیاری) و تهمورث کشکولی (خواننده بزرگ ایل قشقایی) را در بر گرفت. مرگ را چاره ای نیست و ما تنها می توانیم تأسف بخوریم یا این که یاد رفتگان را گرامی بداریم. خبر درگذشت ولی رحیمی را در بهمن ماه شنیدم ولی آن هنگام فرصتی نشد تا یادی از این هنرمند خاکی خاکی بکنم.
ولی رحیمی را نخستین بار پاییز 1380 خورشیدی (2001 میلادی)، در جشنواره موسیقی آیینی تهران دیدم. دو روز بعد مطلبی نوشتم و 19 آبان در روزنامه ایران چاپ شد. به دیدنش رفتم تا صفحه روزنامه را نشانش بدهم، اما خود و خواننده جوان همراه وی، عکس چاپ شده شان در روزنامه ایران را نشانم دادم. خیلی خوشحال بود و مهم تر این که خوشحالی اش بوی صفا می داد. من در برخورد با هنرمندان موسیقی ایران زمین، کسی به این درجه خاکی ندیده ام. صاف بود و همه را صاف می دید. وی علاوه بر آهنگ های كرمانجی، نواهای تركمنی و تركی را نیز به زیبایی می نواخت.
آهنگ دو قرسه با کمانچه نوازی ولی رحیمی را بشنوید
ولی رحیمی در سال 1311 خورشیدی (1932 میلادی) در روستای «قاضی» از توابع شهرستان مانه و سملقان متولد شد. فعالیت هنری خود را از ده سالگی آغاز کرد. در طول زندگی هنری اش، به جشنواره های مختلفی راه یافت و بارها مورد تقدیر اساتید موسیقی و مخاطبان قرار گرفت. دوست گرامی هوشنگ جاوید که با وی حشر و نشر زیادی داشت، از نخستین حضور ولی رحیمی در صحنه اجرای تهران چنین می گوید «در استادی او همین بس كه كیهان كلهر روزهای متوالی درخانه اش زندگی كرد تا شیوه های نواختنش را فرا بگیرد. استاد علی اكبر شكارچی هم در زمان برگزاری نخستین جشنواره موسیقی آئینی به من گفت: این پیرمرد یك اعجوبه است.»
زنده یاد ولی رحیمی، یک نوازنده چیره دست کمانچه و در عین حال یک راوی داستان های کرمانجی بود. ته صدای خش داری داشت که معمولاً در نبود خوانندگان، خود به اجرای آواز کرمانجی اقدام می کرد. حسن خوانندگی اش این بود که احساس در آن موج می زد به گونه ای که مخاطب چندان متوجه صدای دورگه و خسته او نمی شد. بر عکس این هم صادق است. گاه صدای یک خواننده بسیار زیباست اما شیوه خوانش او چنان دچار تکلف می شود که شنونده چندان راضی نمی شود.
امان از دست مادر زن با صدای ولی رحیمی را بشنوید
ولی رحیمی 12 بهمن ماه امسال در سن 77 سالگی بر اثر سکته قلبی در زادگاهش «آشخانه» مرکز شهرستان مانه و سملقان جان به جان آفرین سپرد.
مطالب مرتبط:
در باره زنده یاد علی اکبر مهدی پور دهکردی نوازنده سرنا و کرنا
یادی از زنده یاد محمد حسین کیانی، خواننده بزرگ ایل قشقایی
پیر کمانچه نوازی بختیاری-دهکردی
یادی از خنیاگر نامی خطه خراسان زنده یاد حاج قربان سلیمانی
یادی از شامیرزا مرادی، مروارید اقیانوس ها
آرام بخواب ای بره آرام کوهستان
Hooshang Samani