تور ترانه‏های شرقی

سفری به یاد ماندنی برای اهل فرهنگ و موسیقی

تور ترانه‏های شرقی

نوروز سال جاری وقتی برای نخستین بار پا به محوطه بزرگ بنای ریگستان در شهر سمرقند گذاشتم و عظمت آن بنا مرا گرفت، با توجه به دانسته‏های پیشینم مبنی بر برگزاری بزرگ‏ترین جشنواره موسیقی غرب آسیا که به صورت دو سال یک بار در این شهر صورت می‏گیرد، تصمیم گرفتم بار دیگر به این دیار سفر کنم و این رویداد منحصر به فرد موسیقایی را از نزدیک ببینم. پس از بازگشت به میهن و زمزمه آن نزد چند تن از دوستان، کم‏کم زیر فشار قرار گرفتم که تنها نروم. وقتی پیشنهادات از سه چهار نفر گذشت، دیدم هماهنگی سفر به صورت فردی کار دشواری است و ضرورت دارد فکر دیگری بکنم. این بود که با مشورت مدیران شرکت تیباتور که پیشتر همه ویزاهای سفر به آسیای میانه را برایم گرفته بودند، تصمیم گرفتیم یک تور موسیقایی به مقصد شهر سمرقند بگذاریم تا علاقه‏مندان موسیقی و همچنین دوستداران فرهنگ ایران کهن بتوانند با یک تیر چند نشان بزنند. 

 

ادامه نوشته

آسیای میانه در یک نگاه

سفرنامه ماوراءالنهر – بخش چهارم

آسیای میانه در یک نگاه

ایرانیان قدیم سرزمین‏های میان دو رودخانه دجله و فرات را بین‏النهرین و با همین ذهنیت، سرزمین‏های محصور در میان دو رود جیحون یا آموی (در گویش تاجیکی آمودریا) و رودخانه سیر (تاجیکی؛ سیردریا) را فرارود می‏گفتند که با غلبه فرهنگ عربی پس از اسلام، این نام به ماوراءالنهر تغییر یافت. سرزمین یادشده در دوران هخامنشی جزو ساتراپی سُغدی بوده است. ساتراپ به معنی استان یا ایالت امروزی است. جالب این که در دستگاه راست‏پنجگاه از موسیقی ایرانی گوشه‏ای به نام ماوراءالنهر وجود دارد. با همین ذهنیت‏ها بود که من راه سفرم را تا حد ممکن با جغرافیای ماوراءالنهر قدیم یکی کردم. هر چند اگر برخی محدودیت‏ها نبود، می‏بایستی حتماً سری به شهر خیوه (خوارزم قدیم) می‏زدم که بماند برای بعد. امروزه منطقه بزرگ ماوراءالنهر در رسانه‏ها به عنوان آسیای میانه و یا آسیای مرکزی شناخته می‎شود. در زبان ترکی می‏گویند اُرتَه آسیا و انگلیسی هم که می‏شود Central Asia.

ادامه نوشته

زن در آسیای میانه

سفرنامه ماوراءالنهر – بخش سوم

زن در آسیای میانه

برای زنان و مردان آسیای میانه، تعاریف زنانه و مردانه کشور ما چندان جاری نیست. اول این که در این سرزمین‏ها، کار مفهومی مستقل از جنسیت دارد و هر کس که نامش آدمیزاد است، دستی بر کار دارد و بدین وسیله گذران زندگی می‏کند. هیچ گونه دسته‏بندی و تقسیمات جنسیتی برای کار وجود ندارد. هر کس فارغ از این که زن است یا مرد ...

ادامه نوشته

میراث شووینیسم روسی

سفرنامه ماوراءالنهر – بخش دوم

میراث شووینیسم روسی

سال 1991 میلادی امپراطوری اتحاد جماهیر شوروی به صورت نمادین از هم پاشید و حدود 15 کشور تازه در نقشه جهان دیده شدند اما نفوذ تقریباً 100 ساله روس‏ها در این جغرافیای بزرگ چیزی نبود که با یک بخش‏نامه از بین برود و یا کم شود. همه امور زیربنایی نظیر صنعت، هوانوردی، خط آهن، کارهای دفتری، نظامی‏گری و پزشکی در انحصار روس‏ها بود و طبیعتاً هیچ کدام از این کشورهای نوپیدا نمی‏توانستند وجود روس‏ها را نادیده بگیرند. حتی با وجود آن که در سال‏های اخیر برخی دولت‏های آسیای میانه به کارگیری شهروندان روسی را در دستگاه‏های دولتی ممنوع کردند، باز هم وابستگی شدید این جوامع به نیروهای متخصص روسی کم نشد و هم چنان سرتاپای‏شان مزین به جماعت روس تبار است. 

ادامه نوشته

زبان فارسی در آسیای میانه

سفرنامه ماوراءالنهر – بخش نخست

زبان فارسی در آسیای میانه

نگارش سفرنامه به صورت شهر به شهر پایان گرفت. از این به بعد تلاش می‏کنم نگاهی کلی به آسیای میانه داشته باشم و در سه یا چهار نوشته موارد مشترک میان این کشورها را مرور کنم. در نخستین نگاه به نظرم رسید جایگاه زبان فارسی در این جغرافیای پهناور را بررسی شود. البته در حد توان خودم وگرنه بررسی درست و حسابی آن نیاز به تلاش گروهی و زمان زیادی دارد. 

ادامه نوشته

شهر شوم ایرانیان

سفرنامه ترکمنستان-بخش سوم

شهر شوم ایرانیان

ساعت 4 بامداد روز جمعه 27 اسفند 1389 (18 مارس 2011) از قطار عشق­آباد-ماری پیاده شدم. با حکم جناب سرما به شرایط هتل ایریسگال Yrsgal با اتاق 44 دلاری­اش رضایت دادم، گر چه فقط چند ساعت قرار بود مهمانش باشم و بدتر از همه این که اینترنت نداشت. در نتیجه لازم شد شب دوم اقامتم در ماری را به هتلی دارای اینترنت تغییر دهم و اما حکایت شهر ماری.

ادامه نوشته

تجسم یک افسانه در شهر عشق

سفرنامه ترکمنستان-بخش دوم

تجسم یک افسانه در شهر عشق

اینترنت درب و داغون ترکمنستان، فرصت به روز کردن روزانه وبلاگ را از من گرفت و همان مطلب نخست را هم با زحمت بسیار با 7 دلار ناقابل به ازاء یک ساعت توانستم در کافی نت عهد عتیق هتل بزرگ ترکمنستان Turkmenistan Grand Hotel که اینترنتش از نوع کابلی و آن هم با سرعت 12 سال پیش ایران بود، بارگذاری کنم. البته تصور نکنید این هتل درپیت بود. اتفاقاً خیلی مجلل و کلاس بالا می­نمود. همه چیزی از کافی­شاپ و کافه­بار و کازینو داشت الا اینترنت درست و درمان. در واقع برای­شان مهم نیست. بگذریم. اینک شنبه شب 28 اسفند 1389 (19 مارس 2011) که پس از 3 روز بی­ارتباطی این مطلب را بارگذاری می­کنم، چند ساعتی است از کشور ترکمنستان خارج شده­ام و ...

 

ادامه نوشته

شهری از عشق، آباد

سفرنامه ترکمنستان-بخش نخست

شهری از عشق، آباد

سفر دور دراز من به آسیای میانه روز سه­شنبه 24 اسفند 1389 خورشیدی (15 مارس 2011 میلادی) از شهر مشهد آغاز گردید. البته یک روز زودتر با قطار به مشهد رسیدم و شبی را در خانه دوست گرامی هوشنگ جاوید بیتوته کردم. هوشنگ زحمت بسیار کشید و علاوه بر مهمان­نوازی به سبک خراسانی­اش، مرا تا پای سواری­های قوچان بدرقه کرد. برف ناگهانی و البته آبکی در مشهد باریدن گرفت ولی خیالی نبود تا ...

ادامه نوشته