گردش سال بر مدار نوروز ایرانی

طبیعت‏گراترین مردمان جهان

هیچ یک از آدمیان کره زمین را نمی‏شناسیم که با چرخش سال و ماه و هفته بیگانه باشد. وجه مشترک همه مردمان جهان، اعداد نسبتاً ثابت 365، 30 و 7 برای اندازه‏گیری سال، ماه و هفته است اما این که مبنای آغاز و پایان این اعداد کی باشد، بنا به سلیقه‏های فرهنگی ملل جهان، متفاوت است. برای مثال اول ماه ژانویه، آغاز سال نوی مسیحی است. ژاپنی‌ها نیز در این روز‌، سال نوی خود را که «اوشوگاتسو» نام دارد، جشن می‌گیرند. هفتم ژانویه روز آغاز سال نوی مصریان است که «سخمت» نامیده می‌شود. بودایی‌های روزی را در ماه ژانویه به‌ عنوان آغاز سال نو جشن می‌گیرند که ماهایانا نامیده می‏شود. یازده ژانویه روز برگزاری جشن سال نوی اسکاتلند قدیم است و ارتدکس‌های شرقی در چهاردهم ژانویه سال نوی خود را جشن می‌گیرند. آغاز سال نوی سلتیک‌ها بیست و یکم همین ماه است.

 

طبیعت‏گراترین مردمان جهان

 

زمان سال نو چینی در فاصله ۲۱ ژانویه تا ۲۱ فوریه است. سال نوی تبتی‌ها «لوسار» نامیده می‌شود و آنان آغاز سال نو را در نخستین روز ماه نو در اواخر ژانویه و اوایل فوریه جشن می‌گیرند. سال نوی مردم ویتنام که «تت» نام دارد بین هفده ژانویه و نوزده فوریه و همزمان با آغاز ماه نو در این دوره زمانی است. اول ماه مارس آغاز سال نوی رومیان است که به ‌نام فستیوال مارس یا «آکافریامارتی» خدای جنگ رومیان مشهور است. همچنین چهارده مارس نخستین روز از «چت» نخستین ماه تقویم سیک‌هاست.

روز چهاردهم آوریل آغاز سال بسیاری از کشور‌های آسیای جنوب شرقی با نام‌های مختلف چون «بیساکی» در هند، بنگلادش و سری‌لانکا‌، «سونگ کران» در تایلند‌، «تینگیان» در میانمار و «بون چل چنام» در کامبوج و همچنین سال نوی مردم نپال در همین روز جشن گرفته می‌شود. ‌روز 24 می آغاز سال نوی بودایی‌هاست که به نام «بودا پرنیما» یا «بودا جایانتی» نامیده می‌شود. سال نوی یونان باستان در 21 ژوئن آغاز می‌شد و بعضی از تقویم‌های یونان قدیم سال نو را همزمان با شروع تابستان جشن می‌گرفتند.

سال نوی مالایالام هندی در اواخر ماه اوت و اوایل سپتامبر آغاز می‌شود و ایالات جنوبی هند‌، کرالا این زمان را به‌عنوان سال نو جشن می‌گیرند. سال نوی زرتشتیان یا «شنشایی» همیشه با روز 23 اگوست برابر است و آن دسته از زرتشتیانی که از تقویم «شنشایی» پیروی می‌کنند این روز را به‌عنوان آغاز سال نو جشن می‌گیرند. اول سپتامبر روز آغاز سال نوی مسیحیان ارتدکس است. این روز را بعضی از مسیحیان ارتدکس روسیه نیز جشن می‌گیرند. دهم سپتامبر، آغاز سال نوی آفریقایی‌هاست و آغاز سال نوی مردم اتیوپی روز 11 سپتامبر است. روز 16 سپتامبر روز «‌روش هاشانا» یا سال نوی یهودیان است‌. مردم مراکش در سومین روز ماه اکتبر، سال نوی خود را جشن می‌گیرند.

 

طبیعت‏گراترین مردمان جهان

 

در میان همه این‏ها، آغاز سال نوی ایرانی یک تفاوت بنیادی با سال نوی سایر مردمان جهان دارد و آن انطباقش با نقطه آغاز گردش زمین به دور خورشید است. سال نوی ایرانی که نوروز نامیده می‌شود، روز یکم فروردین (بیست و یک مارس) آغاز می‏شود. از این نظر مردمان پهنه ایران‏زمین، طبیعت‏گراترین ساکنان کره زمین هستند که بهانه سال نوی خود را نه مناسبت‏های قومی و مذهبی، بلکه یک امر کاملاً طبیعی قرار داده‏اند. خوبی‏اش در این است که آغاز سال نو در این منطقه از کره زمین با آغاز رویندگی و بالندگی طبیعت همراه است.

 

برگردان انگلیسی این نوشته به کوشش ستودنی سرکار خانم سمیه قاضی‏زاده را می‏توانید در لینک زیر بخوانید. اگر دوستان غیر ایرانی دارید، برای‏شان بفرستید.

http://our-music.blogfa.com/post-328.aspx

 

 مطالب مرتبط:

هفت سین و هفتاد نغمه

موسیقی نوروز

سفرنامه ترکمنستان

سفرنامه ازبکستان

سفرنامه قزاقستان

سفرنامه قرقیزستان

سفرنامه تاجیکستان

سفرنامه تركیه

موسیقی مطربی چه ویژگی هایی دارد

 سازی که بوی خلیج فارس می دهد

 سرنا، یگانه ساز شادمانی ایرانیان

طنین کرنای هخامنشی در زاگرس جنوبی

 نای تو بوی سیاه چادر می دهد

یادی از شامیرزا مرادی، مروارید اقیانوس ها

در باره زنده یاد علی اکبر مهدی پور دهکردی نوازنده سرنا و کرنا

یادی از زنده یاد ولی رحیمی، کمانچه نواز نامی کرمانج

 در باره غلامعلی نی نواز، سلطان سرنای خراسان

 آرام بخواب ای بره آرام کوهستان

به تعدادی گوش مفتی نیازمندیم