دانشگاه ملی تاجیکستان
سفرنامه تاجیکستان – بخش ششم
دانشگاه ملی تاجیکستان
برای یافتن برخی پرسشهای دنبالهدار، نیاز داشتم تا با چهرههای فرهنگی تاجیکستان گپی رودررو بزنم. بدین منظور با سفارش هموطنم کیوان پهلوان و همراهی خانم گلرخسار از اهالی کولاب، به کانون نویسندگان تاجیکستان رفتم و با عبدالحمید صمداُف نویسنده و معاون این نهاد فرهنگی صحبتهای مفیدی داشتیم. اما این کافی نبود و باز هم با سفارش کیوان پهلوان به پروفسور روشن رحمان تلفن کردم و با معرفی خود وقت ملاقات خواستم. سرش شلوغ بود و چون دانست من هم مسافرم، درست روز پرواز با من قرار گذاشت، ساعت 9 صبح، طبقه پنجم دانشگاه ملی تاجیکستان. در این اندشه بودم ساعت دیدار ما لابد بخشی از وقت خالی ایشان است و چون وارد همان اتاق و در واقع کلاس بزرگ درس شدم، جا خوردم و گفتم تا پایان درس بیرون میمانم اما روشن رحمان گفت بیا و کنار دانشجویان من بنشین.
باز هم تصورم بر این بود که به عنوان یک شنونده مدتی باید بنشینم تا صحبتهای استاد پایان پذیرد و کلاس خلوت شود برای گفتوگوی ما اما جناب روشن رحمان مرا جوری معرفی کرد و دانشجویان جوان هم جوری مرا نگاه میکردند که وقتی استاد فرمان داد قدری از ایران و همچنین سمرقند و بخارا برای بچهها بگو، دیگر امکان مقاومت نبود. در نتیجه توفیق اجباری نصیب من شد و یک منبر 10 دقیقهای رفتم. چشمان کنجکاو دانشجویان موتور محرکه من بود تا از سخن کم نیاورم. با آن که سمرقند و بخارا در بیخ گوششان است ولی چون دولت ازبکستان موانع جدی برای آمد و شد تاجیکهای دوسوی مرز ایجاد کرده است، سخنهای جسته گریخته هوشنگ سامانی برای این بنده خداها همانند آب گوارایی بود که در کویر به کام تشنهکامی بریزند. آن قدر حیران بودند که یکی از آنها در لابلای صحبتم پرسید واقعاً سمرقند رفتی؟! و چون اطمینان دادم که ایرانیام ولی از آن دیار آمدهام، پرسید آیا سمرقندیها مانند ما گپ میزنند و من باز اطمینان دادم که هیچ تفاوتی در گویش شما و ایشان ندیدم. از ایران هم خیلی پرسیدند و از تهران و این که جمعیتش با همه تاجیکستان برابری میکند.
هر چه بود استاد دانشجویان را برای 10 دقیقه بیرون فرستاد تا گفتوگوی تصویری ما با کمترین خِشخِش ضبط شود. روشن رحمان یکی از سرشناسترین اساتید علوم انسانی در تاجیکستان است و همواره مورد مشورت اهالی سیاست نیز قرار میگیرد. به ایران هم آمده بود و گاهی بدون لهجه تاجیکی گپ میزد. از خط و زبان تاجیکی بسیار گفت و این که تاجیکها خیلی دوست دارند به خط زیبای فارسی بازگردند ولی 70 سال حکومت کمونیستی و اجبار تغییر خط از فارسی به سیریلیک، عملاً دست و پای همه را بسته است و به سادگی نمیتوان بازگشت نمود.
دانشگاه ملی تاجیکستان
در کشور تاجیکستان دانشگاههای زیادی هستند که به پرورش استعدادهای داخلی و خارجی مشغولند. فقط از ایران حدود 1000 نفر در این کشور مشغول به تحصیل در مقاطع کارشناسی ارشد و دکترا هستند. یکی از مهمترین آنها دانشگاه دولتی ملی تاجیکستان است که از 14 دانشکده مشتمل بر مکانیک و ریاضی، بیولوژی، شیمی، زمین شناسی معادن، تاریخ، حقوق شناسی، زبان شناسی، شرق شناسی، روزنامهنگاری، اقتصاد و مدیریت، دارائی و اقتصاد، الکترونیک اقتصادی و فلسفه و فیلولوژی (تقریباً یعنی مردمشناسی) تشکیل گردیده و شامل 85 کرسی و 51 گرایش تحصیل است.
دانشگاه ملی دارای 722 نفر استاد از جمله 75 نفر پروفسور و دکتر علوم، 273 کارشناس ارشد علوم و 251 نفر دانشیار میباشد. تعداد کل دانشجویان حدود 14 هزار نفر است که از این تعداد 8000 دانشجو حضوری و تقریباً 5000 نفر به صورت غیر حضوری درس میخوانند. ساختمان های این دانشگاه در شهر دوشنبه پراکندهاند و اغلب آنها در خیابان رودکی و همچنین در محلی معروف به جزیره (کنار یک رودخانه) واقع است.
مطالب مرتبط:
Hooshang Samani